Mổ xẻ phong cách bệnh “tự xử”.

Chả hạn việc hội tụ la hét, đập phá gây mất trật tự có dấu hiệu của tội “gây rối thứ tự công cộng"; việc nhiều người hùa đánh đòn hội đồng gây thương tích cho người khác có thể bị truy cứu nghĩa vụ hình sự về tội “cố ý gây thương tích"; hành vi ngăn trở, chống đối lực lượng Công an đang làm nhiệm vụ có dấu hiệu phạm tội “chống người thi hành công vụ"… Để hành động “tự xử” không còn nhịp tái diễn, điều cấp thiết là chúng ta phảiquan tâm đến việc giáo dục, tuyên truyền trong dân chúng các quy định của pháp luật điều chỉnh các hành vi xử sự rất đời thường của người dân trong các quan hệ từng lớp.

Chính sự thiếu tinh thần bổn phận ở độ tuổi này cũng là một tác nhân dẫn đến hành động “tự xử”. “  Lỗ hổng” kỹ năng sống  Có ý kiến cho rằng, sự gia tăng tù nhân phát xuất từ việc tự giải quyết các mâu thuẫn trong tầng lớp mà không cần quan tâm đến các quy định luật pháp.

Những tác động từ môi trường bên ngoài rất đa dạng. /. Thế nhưng, cách xử sự của một số công chức đôi khi lại nhạt trước ích của người dân, xa lánh dân cũng là một trong những căn nguyên dẫn đến hành động “tự xử” trong dân.

Cách tiếp cận này nhiều khi đã vô tình ảnh hưởng không mong muốn đến việc hình thành nhân cách với ý thức nghĩa vụ của thế hệ trẻ trước hành vi, hành động của bản thân với cha, mẹ, người thân và cộng đồng từng lớp. Khẩu hiệu: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” chừng như đã bị lãng quên trong số không ít cán bộ, công chức mà thay vào đó là thói quan, cửa quyền, hống hách, hiện tượng bao che ở đâu đó vẫn còn có trong những cán bộ công chức, đảng viên làm cho người dân từ chỗ bức xúc đến mất niềm tin, mất phương hướng… Có thể nói đây là “khoảng trống” mà sự cực đoan, hành động mù quáng và bạo lực dễ bề thâm nhập để rồi bộc phát, lấn át lý trí dẫn đến hậu quả không lường trước được.

Nhìn từ giác độ pháp lý, cần mổ xẻ những duyên do, điều kiện dẫn đến hành động “tự xử” nhằm tìm giải pháp hữu hiệu kìm nén và tiến tới loại bỏ. Tăng cường vai trò và bổn phận của Hội đồng Phổ biến, giáo dục luật pháp các cấp để nâng cao ý thức công vụ của cán bộ thực thi pháp luật các ngành, các cấp và tinh thần chấp hành pháp luật của công dân, nhất là tầng lớp thanh, thiếu niên để họ có cách xử sự ăn nhập luật pháp… Cán bộ lãnh đạo, chiến sĩ lực lượng vũ trang, bảo vệ luật pháp cần phải nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ, gương mẫu trong hành động và lối sống, chuyên nghiệp trong công việc sẽ làm cho dân tin tưởng vào cán bộ và pháp luật.

Báo Điện tử Chính phủ giới thiệu ý kiến “mổ xẻ” vấn đề này của Luật sư Nguyễn Văn Chiến, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn trạng sư Việt Nam. Nhiều vụ đã gây án mạng. Trong những tình huống cụ thể, hành vi của cá nhân được thực hiện theo cách nào, phụ thuộc rất nhiều vào định hướng giá trị sống của họ.

Mục tiêu của công cuộc cách tân tư pháp và hành chính của nước ta là hướng đến tầng lớp dân chủ, văn minh, trong đó chính quyền phải là chỗ dựa tin tức của người dân, điều này cũng sẽ giúp loại trừ hành động “tự xử” trong đời sống từng lớp.

Việc “tự xử” để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng rất lớn đến an ninh, thứ tự và đời sống từng lớp. Trong nhiều vụ việc, đáng ra có thể giải quyết một cách đơn giản, hợp lý, hợp tình thì chính hiệu ứng đám đông đã đẩy sự việc giải quyết theo hướng khác và tính chất trở thành nghiêm trọng.

Xét về mặt tâm lý, dễ nhận thấy “lỗ hổng” kỹ năng sống ở người phạm tội là do thiếu tự tín, khả năng kìm nén, tự chủ kém, trong khi về cảm xúc thường có cường độ mạnh, nhưng dễ thay đổi, tính hay khoa trương, bốc đồng trổi trong khi nhu cầu nhận thức nghèo nàn.

Nếu người dân hiểu biết pháp luật và tin vào pháp luật thì đối tượng trộm chó bị bắt sẽ được áp tống đến Cơ quan Công an. Đáng lo ngại là tình trạng hành xử theo kiểu “hiệu ứng đám đông”, chưa hiểu tình đầu câu chuyện đã “cổ vũ” cho việc gây rối, hành hung người khác. Công chức trước tiên phải có thái độ tận tâm, lắng nghe và chia sẻ với người dân và chịu nghĩa vụ ở cách giải quyết của mình, từ đó để có thái độ hiệp xử lý trước mọi cảnh huống nảy sinh.

Cách dòm như vậy dễ dẫn đến sự chấp nhận ở mức độ nào đó những hiện tượng tiêu cực trong tầng lớp, do ảnh hưởng “mặt trái của kinh tế thị trường”.

“Tự xử” là có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự   Những hành vi "tự xử" dù bắt nguồn từ nguyên cớ nào thì cũng có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và đương nhiên phải bị xử lý nghiêm minh theo tội danh ứng quy định trong Bộ luật Hình sự.

Từ bối cảnh chung của xã hội với những hiện tượng đa dạng, khác nhau của hành vi bị động. Chẳng hạn, có trường hợp hai thanh niên va xe trên đường, thay vì hành động có lý như một lời xin lỗi nhẹ nhàng, thì họ đã “tự xử” như chửi tục, thậm chí dùng dao, mã tấu để hành hung nhau.

Bên cạnh đó, việc xây dựng, tạo lập hình ảnh đẹp, việc làm tốt của cán bộ chính quyền, đảng viên trong lòng dân là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong thời đoạn hiện. Từ cách hành xử như vậy, không ít người dân lương thiện đã tự đưa mình vào vòng lao lý. Tác động của môi trường từng lớp  Bất kỳ hành vi nào của cá nhân chủ nghĩa cũng chịu tác động của môi trường bên ngoài và diễn biến tâm lý bên trong.

Chúng ta phải thấy rằng, nền kinh tế thị trường không trực tiếp tạo ra tầy, mà chính những người sống trong môi trường đó, khi không được đoàn luyện, trau dồi tri thức để có những kỹ năng đối phó hiệu quả với những tình huống phức tạp, đặc biệt là trong các trường hợp bị ức chế, găng tay thì dễ phát sinh hành vi phạm tội.

Có những vụ nữ sinh đánh nhau, “tự xử” bằng cách sỉ nhục người khác rồi dùng điện thoại quay các hình ảnh đó và tung lên mạng từng lớp… Không ít ý kiến khi bàn thảo về một vụ việc nghiêm trọng do thanh thiếu niên gây ra thường có khuynh hướng nhấn mạnh nghĩa vụ của từng lớp, gia đình, mà ít đề cập đến nghĩa vụ của các em với nhân cách là chủ thể của các mối quan hệ xã hội.

Nếu trước khi thực hiện hành vi, các em có kỹ năng tự kềm chế, có khả năng tự suy xét cảnh huống với hậu quả của hành vi đối với bản thân, gia đình và xã hội thì chưa chắc những vụ việc đau lòng đã xảy ra.

Vụ việc nổ súng ở trụ sở cơ quan công quyền và nhiều vụ việc xảy ra gần đây còn có nguyên nhân sâu xa từ việc mất niềm tin vào chính quyền cơ sở hoặc bức xúc vì cách giải quyết không thỏa đáng, không thấu lý đạt tình của cán bộ thực thi công vụ… Đây cũng là hồi chuông cảnh báo về việc những cán bộ làm việc thiếu nghĩa vụ, khiến cho người dân không chỉ mếch lòng tin mà còn có thể phản ứng cực đoan đến mức vi phạm pháp luật.

Xét về mặt xã hội ở khía cạnh văn hóa ứng xử, đạo đức công chức hay trách nhiệm công vụ thì trong mọi trường hợp tiếp dân, cán bộ công chức phải đặt mình vào vị trí người dân để xem xét, giải quyết thấu. Đa số những người gây ra hành động “tự xử” ở độ tuổi thanh, thiếu niên.