Đến với những người dễ bị tổn thương

Ham Trong những tháng ngày còn ngồi trên giảng đường đại học, ngẫu nhiên Nguyễn Tùng Vũ được một người bạn giới thiệu vào hiệp tác với vai trò là một tuyên truyền viên cho dự án liên hệ đến buồng HIV/AIDS. Với nghĩ suy ban đầu chỉ đơn giản là tham dự để kiếm thêm thu nhập, nhưng chẳng ngờ “điểm đến” lại có một sức hút níu chân anh đến vậy. “1 năm sau cái ngày trước nhất tham gia tôi đã cảm thấy khôn cùng yêu thích và muốn gắn bó với hoạt động từng lớp rất có ý nghĩa này, thoắt một cái đã 5 năm rồi...”, Vũ san sớt. Bây chừ nhóm các bạn nam quan hệ tình dục đồng giới đang phải chịu nguy cơ lây truyền HIV/AIDS rất cao. Theo số liệu trong một nghiên cứu gần đây cho thấy ở 2 đô thị lớn là Hà Nội và TP.HCM thì tỉ lệ lây truyền đã lên tới 17%. Việc san sẻ những thông tin liên quan đến phòng, chống HIV/AIDS là điều cần thiết để trợ giúp các bạn trẻ, các bạn đồng tính nam có những tri thức cơ bản lẫn kỹ năng phòng tránh. Có nhẽ chính vì điều này mà nhóm có tên “Ước mơ tuổi trẻ” đã được Vũ thành lập. Vũ cho biết: “Trước đây, tham gia với vai trò là một tuyên truyền viên tôi cảm thấy nhóm các bạn “dễ bị thương tổn” thiếu những nơi để giúp kết nối các bạn lại, san sẻ tri thức, cho nên tôi đã quyết định thành lập một câu lạc bộ, nơi để các bạn trẻ có thể tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau, san sẻ về cuộc sống, những kỹ năng liên quan đến phòng, chống HIV/AIDS; tuyên truyền chống kỳ thị đối với những người nhiễm HIV, quan hệ tình dục đồng giới, song tính và chuyển giới…”. Dấn thân thoạt đầu, trong vài trò của một hiệp tác viên dự án, Vũ đã không ngại khó ngày ngày bám sát và tìm cách tiếp cận các tụ điểm phức tạp về mại dâm, quán massage, nhà hàng, khách sạn, các địa điểm công cộng để tuyên truyền phòng HIV, các bệnh lây nhiễm qua đường dục tình và vận động họ sử dụng các biện pháp ngừa lây nhiễm. Vũ cho biết: “Lúc đó không ít bạn sinh viên có những hiểu biết chưa đúng, đến gần 50% cho rằng chỉ quan hệ dục tình với gái mại dâm và tiêm chích ma túy mới có nguy cơ lây HIV/AIDS còn lại quan hệ với người thương thì không thể lây. Trước nhận thức này, chúng tôi đã nghĩ ra nhiều hình thức khác nhau để chuyển tải những thông điệp, kiến thức phòng tránh HIV đến các bạn sinh viên. Sau những cố gắng của hết thảy thành viên trong nhóm, con số đã được đẩy lên đến gần 80% các bạn trẻ hiểu được những nguy cơ truyền nhiễm HIV do quan hệ dục tình không an toàn và không còn chủ quan với HIV như trước”. Đến nay, khi đã là Chủ nhiệm CLB “Ước mơ tuổi trẻ” 5 năm tuổi, Vũ vẫn chưa dừng công việc của một tình nguyện viên dự án như ban đầu. Anh vẫn cùng các bạn tình nguyện viên, cộng tác viên đến các trường trung học, cao đẳng, đại học… để tuyên truyền phòng, chống HIV cho thanh thiếu niên. Bởi với anh, mỗi thông điệp được phát đi sẽ cứu rất nhiều người thoát khỏi “con virus” giết người. Dẫu biết công việc không mang lại lợi nhuận về vật chất nhưng nó mang ý nghĩa tinh thần rất to lớn cho cộng đồng, Vũ lại tiếp kiến cùng những bạn trẻ nhiệt huyết khai triển “mạng lưới Thanh niên Việt Nam phòng chống HIV/AIDS” trên khuôn khổ toàn quốc. 1 năm tuổi, mạng lưới mà anh là điều phối viên các hoạt động đã mở mang ra 8 đô thị: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, TP.HCM, Cần Thơ… với hàng trăm tình nguyện viên phòng, chống HIV/AIDS cho những nhóm: Người sống với HIV/AIDS trẻ; Mại dâm trẻ; Tiêm chích ma túy trẻ; Đồng tính nam; Chuyển giới… Hành động Theo đánh giá chung bây chừ có khoảng 1,6 triệu người đồng tính, song tính và chuyển giới trên cả nước. Trong đó, nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới và nhóm chuyển giới từ nam sang nữ phải đối mặt với nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS cao. Để đẩy lùi nguy cơ này, Vũ cho biết: “Nhóm đã trực tiếp tiếp cận những điểm “nóng” mà các bạn hay đến như các cơ sở vui chơi giải trí để chia sẻ thông báo. Đã có rất nhiều những buổi san sớt theo nhóm nhỏ khoảng 10 người cùng bàn luận với nhau về 1 chủ đề để giúp các bạn có những kỹ năng an toàn phòng, chống HIV. Hoạt động tiếp theo là tổ chức các buổi giao lưu đều đặn hàng tháng giữa các bạn trong cộng đồng, khoảng 30 đến 50 bạn trẻ gặp gỡ, san sẻ những vấn đề uẩn khúc gặp phải trong cuộc sống, đây là thời điểm câu lạc bộ và mạng lưới lồng ghép những thông điệp như tham vấn xét nghiệm HIV, khám và điều trị những bệnh lây truyền qua đường tình dục cho các bạn trẻ. Ngoài ra còn tổ chức những sự kiện ngoài cộng đồng để giúp từng lớp hiểu hơn, chống kỳ thị phân biệt đối với những nhóm “dễ bị tổn thương” để hỗ trợ họ trong việc gian HIV, đẩy lùi căn bệnh thế kỷ… hiện thời vẫn còn rất nhiều khó khăn, trước tiên đó là hầu hết các thành viên trong màng lưới, câu lạc bộ đều còn rất trẻ, thứ nữa là ngày xây dựng những viên gạch nền trước tiên không phải ai cũng hiểu, vẫn có người không đồng thuận. Nay mọi thứ đã đổi thay, nhưng đó không phải là điều chúng tôi quan ngại bằng sự kỳ thị của cộng đồng vẫn còn lớn đối với những nhóm dễ bị thương tổn. HIV đã khiến cho thời cơ của họ được tiếp cận với những dịch vụ y tế bị hạn chế. Không ít bạn trẻ đã tâm tư với chúng tôi rằng chính sự kỳ thị khiến họ e ngại đến khám và chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Nhưng chúng tôi không dừng lại, mà đấu xây dựng phát triển vững bền để tạo một “sân chơi” - nơi mà các bạn thanh niên có thể gửi gắm, tin tưởng cùng tham gia phòng, chống HIV/AIDS. Thực tế, việc khảo sát, đánh giá nhu cầu của các thành viên trong các nhóm “dễ bị tổn thương” mới thấu hiểu hết những mong muốn rất thực, rất con người của họ như muốn công khai với gia đình bản thân mình là người đồng tính, muốn tới khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế”… Mong ước Gặp, trò chuyện với Nguyễn Tùng Vũ bất kỳ ai cũng sẽ tin những điều anh nói và những việc anh đang làm. Bởi với niềm ham mê, tâm huyết và tấm lòng vì cộng đồng của anh và các bạn tình nguyện viên, hiệp tác viên còn rất trẻ trên khắp mọi miền tổ quốc sẽ góp phần đẩy lùi căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS mà cả thế giới đang nuốm “tuyên chiến”. Qua hoạt động từng lớp của CLB “Ước mơ tuổi trẻ” nói riêng và “màng lưới Thanh niên Việt Nam phòng HIV/AIDS” đã khiến nhóm “dễ bị tổn thương” trong từng lớp ngày càng muốn biểu thị bản thân mình hơn. Nhóm những người sống với HIV đã tự tin nói rằng họ là những người bị nhiễm HIV nhưng vẫn sống khỏe, bổ ích cho bản thân, gia đình và xã hội. Hay nhóm những người tiêm chích ma túy là nhóm bị pháp luật cấm, nhưng với chiến dịch tương trợ điều trị methanol đang triển khai ở một số địa phương đã giúp họ có điều kiện tiếp cận, dự điều trị methanol không tiêm chích ma túy nữa, cuộc sống của họ trở lại với thường nhật, sống hăng hái hơn, học tập, làm việc khiến gia đình ngày càng tin cậy. Còn đối với nhóm những người đồng tính nam sẵn sàng công khai trên các dụng cụ truyền thông đại chúng họ là người đồng tính nhưng vẫn sống tốt, hăng hái dự rất nhiều các hoạt động từ thiện trong cộng đồng, đóng góp cho xã hội... Vũ bảo, anh mơ ước trong ngày mai gần sẽ hướng đến việc giúp đỡ các dịch vụ y tế như trung tâm xét nghiệm, các phòng khám ngoại trú, phòng khám tư nhân… - “Chúng tôi muốn cộng tác với họ để khi “chuyển, gửi” những “khách hàng” của các nhóm thành viên đến các cơ sở này sẽ được hấp thụ với thái độ thân thiện, chất lượng phục vụ tốt hơn, tịnh không để có sự kỳ thị. Trong cuộc sống, sự kỳ thị sẽ đẩy các bạn trong nhóm này đến gần hơn với những nguy cơ nhiễm HIV/AIDS càng ngày càng cao mà cộng đồng không phải ai cũng hiểu được sự nguy hiểm của nó. Một hệ quả thế tất, sự kỳ thị sẽ khiến họ cảm thấy tự ti, bị dồn đến chân tường, không còn lối thoát nên không quan tâm đến sức khỏe của bản thân, đến việc phòng chống HIV/AIDS. Sự kỳ thị tại các cơ sở y tế khiến họ ngại đến đây dẫn đến việc không có điều kiện điều trị các căn bệnh lây nhiễm qua đường tình dục, không có dịp xét nghiệm HIV để biết được tình trạng sự khỏe, lây nhiễm của mình như thế nào. Sự kỳ thị làm những người nhiễm HIV rơi vào tình trạng điều trị muộn khiến những bệnh nhiễm trùng nhịp phát triển, sức khỏe, tâm lý ngày càng bị tổn thương nặng nề. Trong khi điều trị tốt cũng là biện pháp phòng ngừa lây truyền cho những người xung quanh”. Nếu vẫn có những cái nhìn kỳ thị, phân biệt đối với những nhóm dễ bị tổn thương thì chính chúng ta đang đẩy họ tới bước đường cùng. Và vô hình trung cũng làm tăng tỉ lệ lây truyền HIV trong tầng lớp. Quân.Trần